Project Kwaliteit brandweerpersoneel
Kwaliteit personeel verhogen én hoog houden
Al enige tijd wordt er door
vertegenwoordigers van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR), het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid (Nifv), het Nederlands bureau brandweerexamens (Nbbe) en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties gewerkt aan de wijziging van het huidige Besluit brandweerpersoneel. De reden van de wijziging is het verhogen van de kwaliteit van het brandweerpersoneel én deze kwaliteit waarborgen.
vertegenwoordigers van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR), het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid (Nifv), het Nederlands bureau brandweerexamens (Nbbe) en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties gewerkt aan de wijziging van het huidige Besluit brandweerpersoneel. De reden van de wijziging is het verhogen van de kwaliteit van het brandweerpersoneel én deze kwaliteit waarborgen.Waarom?
Onze samenleving wordt steeds complexer. De brandweer moet optimaal voorbereid zijn om risico’s te beperken én calamiteiten te voorkomen. En als het nodig is, dient de brandweer er te staan. Hiervoor moet het brandweerpersoneel goed uitgerust zijn én goed met elkaar samenwerken. Gericht opleiden en oefenen is hierbij belangrijk. Het gaat niet langer om vakbekwaam worden (opleiden en examinering) maar ook om vakbekwaam blijven (bijscholen en oefenen) Een integraal systeem dus. Een diploma is de start van vakbekwaam blijven. Het Besluit brandweerpersoneel wordt vernieuwd en heet voortaan Besluit kwaliteit brandweerpersoneel.
Wat gaat er veranderen?
- Het huidige besluit richt zich op rangen. In de praktijk echter is er sprake van functies. Het nieuwe besluit wordt daarom functiegericht.
- Het huidige besluit richt zich op selectie, opleidingen en examens. Het diploma is onbeperkt geldig. Het nieuwe besluit zal zich ook richten op bijscholen en oefenen (vakbekwaam blijven).
- Er worden uniforme eisen opgesteld waaraan brandweerpersoneel moet voldoen. Dit betekent een uniforme basis voor iedereen. Overigens kan de werkgever altijd aanvullende eisen stellen.
Aan vrijwilligers worden dezelfde eisen gesteld als aan beroepspersoneel. Dit betekent niet dat er extra eisen worden gesteld aan vrijwilligers of dat beroeps iets moeten inleveren, een beeld dat bij velen leeft. Door de normen zo goed mogelijk aan te laten sluiten bij de functies, wordt recht gedaan aan iedereen. Extra (onnodige) belasting, een veelgehoorde klacht, wordt hiermee vermeden.
Wat merkt het personeel hier straks in de dagelijkse praktijk van?
- Brandweerpersoneel wordt niet langer aangesteld in een rang maar in één of meerdere functies.
- Brandweerpersoneel leert alleen wat voor het direct uitoefenen van de functie nodig is. Aan het begin van de loopbaan, maar ook tijdens. Om de kennis en vaardigheden op peil te houden, zijn oefenen en bijscholing belangrijk.
- Opleiden en oefenen blijven net zo belangrijk als nu, maar worden gerichter. Dit betekent niet méér oefenen. Maar wel meer gericht op de functie.
De functies bij de brandweer
In het nieuwe Besluit kwaliteit brandweerpersoneel wordt een opsomming gegeven van de functies en rangen die bij de brandweer onderscheiden worden. Personeel wordt aangesteld in één of meerdere functies en niet meer in een rang.
Er kunnen twee soorten functies onderscheiden worden: operationele functies en beheersmatige functies. Operationele functies zijn functies die direct betrekking hebben op de repressieve taken van de brandweer. De beheersmatige functies zijn managementfuncties en specialistische functies. Het zijn functies die gericht zijn op proactie (het voorkomen van structurele oorzaken van onveiligheid), preventie (de risico’s zo klein mogelijk houden en de gevolgen van eventuele ongevallen beperken), preparatie (de voorbereiding op de bestrijding van rampen en crises) en de nazorg (de zorg voor slachtoffers).
Aan deze functies kan een rang gekoppeld worden. Voor sommige operationele functies geldt dat deze één op één gekoppeld zijn aan een rang of dat er een keuze gemaakt wordt tussen twee rangen, dit naar oordeel van het bevoegd gezag. Voor wat betreft de beheersmatige functies zal in het besluit de maximale rang worden aangegeven, die geldt voor een bepaalde functie. Het is aan het bevoegd gezag om te bepalen welke rang voor de individuele personen geldt bij de beheersmatige functies.
Operationele functies
| Functie | Rang |
| manschap a | brandwacht of hoofdbrandwacht (na 5 jaar ervaring) |
| chauffeur | brandwacht of hoofdbrandwacht |
| voertuigbediener | brandwacht of hoofdbrandwacht |
| gaspakdrager | brandwacht of hoofdbrandwacht |
| brandweerduiker | brandwacht of hoofdbrandwacht |
| verkenner gevaarlijke stoffen | brandwacht of hoofdbrandwacht |
| manschap b | hoofdbrandwacht |
| duikploegleider | hoofdbrandwacht |
| bevelvoerder | brandmeester |
| officier van dienst | hoofdbrandmeester |
| hoofdofficier van dienst | commandeur |
| adviseur gevaarlijke stoffen | commandeur |
| commandant van dienst | adjunct-hoofdcommandeur |
| commandant | hoofdcommandeur |
Beheersmatige functies
| Functie | maximale rang |
| controleur brandpreventie | hoofdbrandwacht |
| medewerker operationele voorbereiding | brandmeester |
| medewerker brandpreventie | brandmeester |
| medewerker opleiden en oefenen | brandmeester |
| Instructeur | brandmeester |
| oefencoördinator | brandmeester |
| Ploegchef | brandmeester |
| centralist meldkamer | brandmeester |
| specialist brandpreventie | hoofdbrandmeester |
| specialist opleiden en oefenen | hoofdbrandmeester |
| operationeel manager | hoofdbrandmeester |
| tactisch manager | commandeur |
| adviseur beleid en bestuur | commandeur |
| specialist risico’s en veiligheid | commandeur |
| specialist operationele voorbereiding | commandeur |
| strategisch manager | adjunct-hoofdcommandeur |
| manager veiligheid | adjunct-hoofdcommandeur |
| commandant | hoofdcommandeur |
Wanneer?
Het functiegerichte opleiden voor officieren is in 2005 van start gegaan. In de loop van 2007 zullen ook de opleidingen voor manschap a, bevelvoerder en instructeur volgen.
Om het Besluit brandweerpersoneel te kunnen wijzigen, is wijziging van de Brandweerwet 1985 nodig. Het voorstel tot de wijziging van de Brandweerwet ligt nu in de Tweede Kamer. Het concept Besluit kwaliteit brandweerpersoneel is gereed. Binnenkort wordt het overleg met de vakbonden gestart. Naar verwachting zal eind 2007 de gewijzigde Brandweerwet en het nieuwe Besluit kwaliteit brandweerpersoneel in werking zijn getreden.
Het nieuwe functiegerichte en integrale stelsel zal in fasen in werking treden.
Meer informatie
De komende maanden wordt u geïnformeerd over de ontwikkeling van:
- De leergangen;
- De kwaliteitsinstrumenten voor selectie, oefenen en bijscholing;
- Het implementatietraject.
Meer informatie treft u op www.nvbr.nl. Ook kunt u via deze website of via www.infopuntveiligheid.nl vragen stellen.