Nieuwe toetsmethodieken: al een paar voorbeelden
Het afgelopen jaar zijn al enkele toetsmethoden uit de modulaire structuur vernieuwd. Deze toetsen zijn voorbeelden van toetsen die al uitstekend thuishoren binnen een proeve van bekwaamheid maar ook nog passen binnen de gestelde kaders van de modulaire structuur.Hier doelen we op het vernieuwde manschappenexamen brandbestrijding en de eindtoets van de module duikploegleider: de computersimulatie. We blikken terug op het afgelopen jaar.
Daarnaast is er het project Competentiegericht Opleiden op Officiersniveau (COO) en de computersimulatie van onderbrandmeester hulpverlening. We melden u het meest recente nieuws hierover.
Een ‘golf’ aan duikploegleiders
Onder druk van de veranderde wet- en regelgeving is in 2004-2005 een hausse geweest aan examens voor de functie duikploegleider. Het begon in 2004. Van januari tot en met augustus is er iedere maand een driedaagse bijscholing geweest voor duikinstructeurs. Deze bijscholing werd in coöperatie door het Nibra (2 dagen) en het Nbbe (1 dag) gegeven. Na het volgen van deze bijscholing konden de duikinstructeurs vrijstelling voor het diploma duikploegleider aanvragen bij het Nbbe. Ze moesten dan natuurlijk ook aan de overige eisen voldoen. In totaal werden op basis hiervan 119 diploma’s duikploegleider afgegeven.
Daarnaast moesten velen de opleiding duikploegleider volgen en examen doen. Dit examen bestond uit een schriftelijke toets, de toetskaart en de eindtoets. Deze eindtoets was bijzonder, het was namelijk het eerste examen dat met een computersimulatie werd getoetst. De kandidaten moesten hun duikinzet doen bij een virtueel geënsceneerd waterincident. Bij de pilot van dit examen in april 2004 zijn 21 van de 22 kandidaten geslaagd. Vanaf die tijd is 912 keer de eindtoets afgenomen (inclusief herkansingen). Dat heeft geleid tot 634 diploma’s (69,5%). Het aantal kandidaten dat per 1 juli 2005 in het bezit is van een diploma duikploegleider of een vrijstelling daarvan is 753.
De examencommissie van de eindtoets wordt gevormd door een examinator en een technisch regisseur. De examinator beoordeelt de kandidaat en geeft tegenspel. De technisch regisseur zorgt er voor dat de commando’s die de kandidaat geeft in de virtuele omgeving worden gerealiseerd. Drie technisch regisseurs en tien examinatoren hebben een lang trainingstraject gevolgd voordat ze de eindtoets konden gaan afnemen. In totaal hebben zij 124 dagen lang kandidaten met de eindtoets geëxamineerd. Eerst hebben zij dat gedaan met een losse configuratie, die op locatie werd opgesteld. Vanaf 2005 werd de mobiele examen unit ingezet.
Aangezien dit de eerste keer was dat we examineerden met een computersimulatie, hebben we de betreffende kandidaten uitgebreid naar hun ervaringen gevraagd. Alle kandidaten in de pilot hebben we geïnterviewd. De kandidaten die in de periode 1 oktober 2004 tot en met 1 mei 2005 examen hebben gedaan, konden hun bevindingen kwijt op het enquêteformulier dat ze van de examencommissie kregen. In totaal hebben we een respons van 200 kandidaten.
We hebben ze gevraagd wat ze van het examen vonden, hoe ze de joystick ervaren hebben, hoe ze het tegenspel van de examinator vonden etc. De kandidaten vonden deze manier van examineren goed. Uitgedrukt in een schoolcijfer, gaven ze de computersimulatie een 7. Veel kandidaten gaven aan dat het wel even wennen was en dat het prettig zou zijn geweest als ze van tevoren al een keer hadden geoefend. Over de mate waarin dit examen de realiteit benaderde, verschilden de meningen. De een vond het heel realistisch, de ander stond daar lijnrecht tegenover.
Het werken met de joystick was wel even wennen. Slechts 30 van de 200 respondenten vonden het echt niet prettig om met de joystick te werken. De meeste kandidaten vonden het na even oefenen wel gaan.
De beschikbare examentijd was voldoende en over het tegenspel van de examinatoren was iedereen tevreden.
Het uitgebreide verslag van deze enquête kunt u lezen op onze website……
Eindtoets Manschappen: beginnend, vakbekwaam beroepsbeoefenaar
Het afgelopen seizoen hebben 1550 kandidaten de nieuwe eindtoets manschappen afgelegd. Deze eindtoets is de vervanger van de oude praktische examens voor de modulen 101 (repressie), 102 (levensreddende handelingen) en 103 (persoonlijke bescherming).
72% van de kandidaten die het manschappen examen hebben afgelegd, hebben hun diploma brandwacht ontvangen. Zij hebben bewezen dat ze vakbekwaam zijn om als beginnend beroepsbeoefenaar (manschap) op te treden bij brandbestrijding. Komend seizoen gaan we op dezelfde wijze door met deze eindtoets.
Inmiddels heeft het Nibra de lesstof aangepast aan de nieuwe toets. De lesstof is zo goed als gereed.
Voor deze eindtoets manschappen van start ging zijn zo’n 250 examinatoren speciaal hiervoor opgeleid.
Een logisch vervolg op de eindtoets manschappen brandbestrijding is de ontwikkeling van de eindtoets manschappen hulpverlening. Hiermee zal naar verwachting dit najaar gestart worden. Mochten er vanuit de ontwikkeling van manschappen hulpverlening zaken naar voren komen, waardoor blijkt dat onderdelen van de eindtoets manschappen brandbestrijding aangepast moeten worden dan zal dat pas met ingang van het volgende seizoen gebeuren.
COO-traject: bent u er klaar voor?
Half november 2005 is het zover: dan gaan de eerste nieuwe, functiegerichte opleidingen op officiersniveau van start. Dit zijn de leergangen voor Officier van Dienst (alleen voor deelnemers aan de voltijdopleiding voor Brandweermanager), Specialist Brandpreventie en Specialist Planvorming en Rampenbestrijding. Alle proeven van bekwaamheid voor deze leergangen zijn een mix van toetsvormen. Ze meten de competenties waaruit blijkt of een kandidaat bekwaam kan omgaan met keuzes&dilemma’s uit de praktijk. Nieuwe toetsvormen zoals de arbeidsproef, een simulatie (in diverse vormen, zoals een rollenspel of een arbeidsproef onder gesimuleerde omstandigheden) en een gesprek met professionals waarvoor een reflectieverslag input is, maken nu hun intrede. Met de invoering van de proeve van bekwaamheid zijn er meerdere toetsmomenten. Die toetsmomenten kunnen naast de al bestaande Nbbe-(eind)toets met Nbbe-examinatoren ook plaatsvinden op de leerwerkplek met als beoordelaar de praktijkbegeleider en op het opleidingsinstituut (Nibra) met als beoordelaar de docent.
Ook de proeven van bekwaamheid Hoofdofficier van Dienst, Adviseur Gevaarlijke Stoffen, Operationeel Manager en Tactisch Manager hebben al vorm gekregen en worden nu door beleidsmedewerkers in samenwerking met inhoudsdeskundigen verder uitgewerkt in beoordelaarshandleidingen, toetswijzers voor de kandidaat, casuïstiek, opdrachten en andere producten.
Met de ontwikkeling van de proeven van bekwaamheid voor de leergangen Adviseur Beleid en Bestuur, Specialist Opleiden en Oefenen en Specialist Risico’s en Veiligheid is voor de zomervakantie een start gemaakt, en zal nu in de betrokken ontwikkelgroepen een vervolg krijgen.
Op de website www.opleidenopofficiersniveau.nl kunt u terecht voor de meest recente informatie en FAQ’s.
Examen hulpverlening onderbrandmeester in een nieuw jasje
Voorbereiding Vanaf komend opleidingsseizoen verandert de manier waarop het examen onderbrandmeester repressie onderdeel hulpverlening wordt afgenomen. Dit examen onder gesimuleerde omstandigheden zal niet meer in de praktijk worden afgenomen maar via computersimulatie.
Vanaf oktober tot en met december 2005 kan het opleidingsinstituut, na overleg met het Nbbe, er voor kiezen zijn kandidaten al op de nieuwe wijze te laten examineren. Vanaf 1 januari 2006 zal de computersimulatie definitief het oude examen vervangen.

Hardop denkmethode
Juni jongstleden hebben we in twee bijeenkomsten de instructeurs voorbereid op het toetsen door middel van een computersimulatie. Wij hebben ze aan de hand van demo’s laten zien hoe een computersimulatie verloopt en hoe zij hun kandidaten kunnen voorbereiden. Het belang van de hardop denkmethode hebben wij hierbij benadrukt. De kandidaat moet tijdens de computersimulatie, net zoals bij het praktijkexamen, zijn inzet doen. Commando’s geven etc. zoals hij dat ook in de praktijk aan zijn manschappen doet. Daarbij moet de kandidaat hardop denken, dat wil zeggen dat hij moet zeggen wat hij denkt om daarmee zijn overwegingen en handelwijze tijdens de inzet helder te kunnen maken. Omdat deze methode tijdens brandweeropleidingen veel gebruikt wordt, is deze goed in te zetten tijdens het examen.
Joystick
Nieuw is dat de kandidaat de joystick moet bedienen. Voordat het examen begint wordt de bediening van de joystick uitgelegd en mag de kandidaat er mee oefenen. Mocht het nodig zijn dan kan de kandidaat met het gebruik van de joystick ook tijdens het examen begeleid worden door de technisch regisseur. Daarnaast kan een kandidaat de bediening van de joystick eventueel thuis of tijdens de opleiding oefenen in computerspellen. Bijvoorbeeld op de website http://pc.iavgames.com/ff/ tref je het programma EMERGENCY FIREFIGHTER aan. Dit is een goedkoop spel om eventueel het gebruik van de joystick mee te oefenen. De joystick die het Nbbe bij de toets gebruikt is van het merk Logitech, type WingMan Attack.
Enkele voorbeelden van systeemleveranciers zijn:
http://www.e-semble.com
http://www.admstraining.com
http://www.vectorcommand.com
http://www.vstep.nl